شیر انبساط سردخانه — راهنمای کامل از انتخاب تا عیبیابی
شیر انبساط سردخانه — یا همان اکسپنشن ولو (Expansion Valve) — یکی از چهار قطعه اصلی و حیاتی در سیکل تبرید تراکمی است که دقیقاً در حدفاصل خط مایع کندانسور و ورودی اواپراتور قرار میگیرد. وظیفه ظاهراً ساده این قطعه، ایجاد افت فشار ناگهانی در مبرد مایع و کنترل دقیق میزان جریان ورودی به اواپراتور است. با این حال، اگر این شیر به درستی انتخاب، نصب یا تنظیم نشود، کل تعادل حرارتی سیستم برهم خورده و عواقبی نظیر کاهش شدید بازدهی برودتی یا خرابی کامل کمپرسور را به همراه خواهد داشت. این مقاله یک راهنمای جامع و کاربردی است که تمامی نکات فنی، روشهای تنظیم، فرمولها و جداول تخصصی عیبیابی را در اختیار تکنسینها، مهندسان و صاحبان سردخانه قرار میدهد.
شیر انبساط سردخانه چیست و چگونه کار میکند؟
در یک سیکل تبرید تراکمی استاندارد، مبرد پس از خروج از کندانسور به صورت مایع پرفشار و داغ به پشت شیر انبساط میرسد. شیر انبساط با ایجاد یک گلوگاه و مجرای تنگ، فشار مبرد را به یکباره کاهش داده و آن را به مخلوطی از مایع و مبرد کمفشار و سرد تبدیل میکند تا آماده جذب گرمای محیط سردخانه در اواپراتور شود.
مکانیزم عملکرد شیر انبساط ترموستاتیک (TXV) بر پایه تعادل دقیق میان سه نیروی اصلی استوار است:
- نیروی بازکننده اول (Pbulb): فشار ناشی از سیال درون بالب حرارتی که روی بالای دیافراگم اعمال میشود. این فشار مستقیماً تابع دمای لوله ساکشن خروجی اواپراتور است.
- نیروی بستهکننده اول (Pevap): فشار خروجی اواپراتور که زیر دیافراگم وارد شده و در جهت بستن شیر می باشد.
- نیروی بستهکننده دوم(Pspring): نیروی مکانیکی فنر تنظیم که تحت فشار اولیه قرار گرفته و باز شدن سوزن شیر را محدود میکند.
وقتی دمای سردخانه افزایش مییابد، دمای لوله ساکشن و به تبع آن دمای بالب حرارتی بالا میرود. این افزایش دما باعث بالا رفتن فشار سیال داخل بالب شده و دیافراگم را به سمت پایین میفشارد. در نتیجه، سوزن شیر بیشتر باز شده و مبرد بیشتری وارد اواپراتور میشود تا پاسخگوی بار برودتی جدید باشد. برعکس، با کاهش دما، فشار بالب افت کرده و نیروی فنر همراه با فشار اواپراتور، سوزن را به سمت بسته شدن میبرند. این فرایند پیوسته، سوپرهیت گاز خروجی از اواپراتور را در محدوده ایمن و بهینه حفظ میکند.
انواع شیر انبساط سردخانه
شیرهای انبساط بر اساس ساختار مکانیکی، دقت عملکرد و نوع کنترل جریان مبرد به سه دسته اصلی شیر انبساط ترموستاتیک (TXV)، شیر انبساط الکترونیکی (EEV) و لوله مویین (Capillary Tube) تقسیم میشوند. انتخاب صحیح از میان این تجهیزات نقش مستقیمی در کارایی تجهیزات سردخانه و پایداری سیکل تبرید دارد.
شیر انبساط ترموستاتیک سردخانه (TXV)
شیر انبساط ترموستاتیک یا اکسپنشن ولو TXV، رایجترین و پرکاربردترین نوع شیر انبساط در صنعت برودت است. این شیر کاملاً مکانیکی بوده و بدون نیاز به جریان برق یا کنترلر الکترونیکی، نرخ جریان مبرد را تنظیم میکند.
اجزای اصلی اکسپنشن ولو ترموستاتیکی :
- بدنه سوپاپ و سوزن: جهت کنترل میزان دبی مبرد.
- دیافراگم فلزی: صفحه حساس به تغییرات فشار جهت جابهجایی سوزن.
- بالب حرارتی (Thermal Bulb) و لوله مویین: حسگر دمایی متصل به لوله ساکشن.
- فنر تنظیم سوپرهیت: جهت تنظیم فشار اولیه و نقطه تعادل شیر.
- پورت اکولایزر خارجی(آپشنال) : جهت جبران افت فشار اواپراتور.
نکته کلیدی: در اواپراتورهایی که افت فشار مبرد در طول مسیر بیش از ۵/۰ بار است، استفاده از اکسپنشن ولو با اکولایزر خارجی الزامی است؛ زیرا در غیر این صورت، فشار واقعی خروجی اواپراتور با فشار زیر دیافراگم یکسان نبوده و شیر دچار خطای عملکردی شدید خواهد شد.
در بازار برندهای معتبری همچون شیر انبساط دانفوس TE2 و TE5، شیر انبساط دانفوس TE12، شیر انبساط آلکو و شیر انبساط کستل سهم اصلی بازار را در تجهیز سردخانههای زیر صفر و بالای صفر دارند.
شیر انبساط الکترونیکی سردخانه (EEV)
شیر انبساط الکترونیکی سردخانه (EEV) نسل جدید و هوشمند اکسپنشن ولو است که به جای مکانیزمهای فشاری و مکانیکی، از یک استپ موتور بسیار دقیق برای کنترل میزان باز شدن سوزن استفاده میکند. این شیر برای عملکرد صحیح به فرمانهای یک کنترلر مرکزی و دادههای دریافتی از سنسور فشار ساکشن و سنسور دمای خروجی اواپراتور نیاز دارد.
مزایای اصلی EEV:
- دقت فوقالعاده: تنظیم سوپرهیت با دقتC ° ۵/۰± در مقایسه با دقت C ° ۳ تا ۵ ± در مدلهای ترموستاتیکی
- پاسخگویی سریع به تغییرات بار: عالی برای سردخانههای با تغییرات بار برودتی شدید.
- کاهش مصرف انرژی: بهینهسازی کامل سطح تبادل حرارتی اواپراتور و کاهش کارکرد کمپرسور.
از شناختهشدهترین مدلهای EEV در بازار میتوان به سری Danfoss ETS از جمله سری Colibri، محصولات Carel E2V، Sporlan SEI و مدلهای الکترونیکی سانهوآ اشاره کرد.
لوله مویین سردخانه (Capillary Tube)
لوله مویین سادهترین نوع ابزار انبساط (Metering Device) در سیکل تبرید است که هیچ قطعه متحرکی ندارد و صرفاً بر اساس اصطکاک و قطر داخلی کم، فشار مایع مبرد را کاهش میدهد.
با این حال، لوله مویین تنها برای سیستمهای برودتی بسیار کوچک مانند یخچالهای خانگی یا فریزرهای فروشگاهی با بار ثابت کاربرد دارد و در سردخانههای صنعتی و تجاری به هیچ عنوان استفاده نمیشود؛ زیرا توانایی تطبیق با تغییرات بار برودتی سردخانه را ندارد.
جدول مقایسه شیر انبساط ترموستاتیک (TXV) و شیر انبساط الکترونیکی (EEV)
| معیار مقایسه | شیر انبساط ترموستاتیک | شیر انبساط الکترونیک |
| نوع کنترل | مکانیکی و خودکار (مبتنی بر فشار بالب) | الکترونیکی و دیجیتال (مبتنی بر سنسور و کنترلر) |
| دقت تنظیم سوپرهیت | C ° ۳ تا ۵ ± | C ° 5/0± |
| نیازمندی به کنترلر و برق | ندارد (کاملاً مستقل) | دارد (نیاز به کنترلر سوپرهیت و درایو) |
| هزینه اولیه خرید و نصب | اقتصادی و پایین | بالاتر |
| کاربرد بهینه | سردخانههای کوچک و متوسط با بار ثابت | سردخانههای بزرگ، چند مبرده، هوشمند و بار متغیر |
| برندهای مطرح بازار | Danfoss TE5/TE12, Alco, Castel | Danfoss ETS, Carel E2V, Sporlan |
راهنمای انتخاب شیر انبساط سردخانه
انتخاب صحیح شیر انبساط سردخانه نیازمند بررسی دقیق پارامترهای ترمودینامیکی سیستم برودتی است. انتخاب شیری با ظرفیت کمتر از حد نیاز باعث نرسیدن سردخانه به دمای مطلوب (Starvation) شده و انتخاب شیر بیش از حد بزرگ باعث نوسان شدید فشار و ورود مایع مبرد به کمپرسور (Flooding) میشود.
برای انتخاب دقیق اکسپنشن ولو سردخانه، بررسی ۵ پارامتر زیر الزامی است:
- نوع مبرد: هر شیر انبساط ترموستاتیک یا الکترونیکی برای مبرد مشخصی مانند R404A ، R507، R134a، R22 طراحی میشود. برای مثال، بالب حرارتی شیرهای دانفوس TEX5 مجهز به شارژ مبرد خاصی است تا فشار دیافراگم را متناسب با خصوصیات همان مبرد تنظیم کند.
- ظرفیت برودتی اسمی: ظرفیت برودتی شیر که بر حسب کیلووات (kW) یا تن تبرید (TR) سنجیده میشود، باید دقیقاً با بار برودتی اواپراتور منطبق باشد. برای محاسبه دقیق ظرفیت قبل از خرید شیر، حتماً از راهنمای محاسبه بار برودتی سردخانه استفاده کنید.
- دمای تبخیر اواپراتور: دمای طراحی اواپراتور (مثلاً ۲۵- درجه سانتیگراد برای سردخانه زیر صفر نگهداری گوشت یا ۵- درجه سانتیگراد برای سردخانه بالای صفر میوه تعیینکننده دامنه کاری سوزن شیر انبساط است.
- اختلاف فشار کاری : مبرد ورودی به شیر با فشار کندانسور (فشار بالا) وارد شده و با فشار اواپراتور (فشار پایین) خارج میشود. این اختلاف فشار افت دبی را تعیین میکند. در صورتی که افت فشار در اواپراتور زیاد باشد، حتماً باید از مدل دارای اکولایزر خارجی شیر انبساط استفاده شود.
- محدوده سوپرهیت هدف: بهطور معمول، نرخ سوپرهیت سردخانه تنظیم بین C° ۵ تا C° ۸ در نظر گرفته میشود تا حداکثر راندمان حرارتی بدون ریسک ورود مایع به کمپرسور تأمین گردد.
ابزارهای نرمافزاری و محاسباتی جهت انتخاب شیر انبساط
مهندسان و طراحان سیستمهای برودتی برای جلوگیری از خطای انسانی در محاسبات دستساز، از نرمافزارهای رسمی کمپانیهای سازنده استفاده میکنند:
- نرمافزار Danfoss Coolselector : جامعترین ابزار محاسباتی و رایگان شرکت دانفوس جهت انتخاب دقیق مدلهای شیر انبساط دانفوس TE5، شیر انبساط دانفوس TEX12 و شیرهای الکترونیکی Danfoss ETS.
- نرمافزار Alco Selection Software: جهت محاسبات و انتخاب انواع شیر انبساط آلکو متناسب با شرایط کاری مختلف.
نحوه نصب و تنظیم شیر انبساط سردخانه
نصب و تنظیم دقیق اکسپنشن ولو سردخانه گامی کلیدی در بهرهبرداری بهینه از سیستم تبرید است. کوچکترین اشتباه در نصب بالب حرارتی یا لوله اکولایزر میتواند منجر به خوانش نادرست دما و اختلال کامل در کنترل مبرد شود.
نکات حیاتی در نصب شیر انبساط
- جهت جریان مبرد: فلش حکشده روی بدنه شیر باید دقیقاً همجهت با مسیر حرکت مبرد از کندانسور به سمت اواپراتور باشد.
- موقعیت نصب بالب حرارتی: بالب حرارتی شیر انبساط باید روی بخش افقی لوله ساکشن (خروجی اواپراتور) و قبل از تپ اکولایزر نصب شود. بالب را در ساعت ۱ یا ۴ روی محیط لوله بستهاید تا از قرارگیری آن در کف لوله (محل تجمع روغن) جلوگیری شود. بست فلزی باید محکم شده و روی بالب و لوله حتماً عایق حرارتی مناسب قرار گیرد.
- اتصال اکولایزر خارجی: لوله اکولایزر خارجی شیر انبساط باید به قسمت بالای لوله ساکشن (حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر بعد از بالب حرارتی) متصل شود تا از ورود مایع مبرد یا روغن به خط اکولایزر جلوگیری گردد.
- وکیوم کامل سیستم: پیش از شارژ مبرد و راهاندازی، حتماً سیکل را وکیوم کنید؛ زیرا وجود رطوبت باعث یخ زدن مجرای ریز سوزن شیر خواهد شد.
راهنمای گامبهگام تنظیم سوپرهیت سردخانه
تنظیم سوپرهیت (Superheat) برای حصول اطمینان از تبخیر کامل مایع در اواپراتور و جلوگیری از بازگشت مایع به کمپرسور ضروری است.
Superheat=Tactual-Tsaturation
۱- گام اول (اندازهگیری فشار ساکشن): گیج فشار را به پورت ساکشن کمپرسور یا خروجی اواپراتور متصل کرده و فشار ساکشن را بخوانید. سپس با استفاده از جدول فشار-دمای مبرد مربوطه، دمای اشباع (Tsaturation) را به دست آورید.
۲- گام دوم (اندازهگیری دمای واقعی ساکشن): ترمومتر کالیبرهشده یا سنسور تماسی را دقیقاً در محل قرارگیری بالب حرارتی روی لوله ساکشن متصل کرده و دمای واقعی گاز (Tactual) را ثبت کنید.
۳- گام سوم (محاسبه میزان سوپرهیت): دمای اشباع را از دمای واقعی لوله ساکشن تفریق کنید. عدد بهدستآمده، سوپرهیت فعلی سیستم است. محدوده استاندارد سوپرهیت ۵ تا ۸ درجه سانتیگراد است.
۴- گام چهارم (تنظیم پیچ فنر شیر):
- اگر سوپرهیت بالا باشد (>10oC): نشانه کمبود مبرد در اواپراتور است. پیچ تنظیم فنر را پادساعتگرد (برعکس عقربه ساعت) بچرخانید تا فشار فنر کاهش یافته و شیر بازتر شود.
- اگر سوپرهیت پایین باشد (<3oC): نشانه ورود بیش از حد مبرد به اواپراتور است. پیچ تنظیم فنر را ساعتگرد (در جهت عقربههای ساعت) بچرخانید تا فشار فنر افزایش یافته و شیر بستهتر شود.
تحت هیچ شرایطی شتابزده عمل نکنید: پس از هر بار چرخاندن پیچ تنظیم (حداکثر نیم تا یک دور در هر مرحله)، حتماً ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید تا سیستم به پایداری برسد و تغییرات جدید سوپرهیت روی گیجها و ترمومتر تثبیت شود.
علائم خرابی شیر انبساط سردخانه و عیبیابی جامع
تشخیص بهموقع اختلال در عملکرد شیر انبساط سردخانه از بروز خسارتهای سنگین به کمپرسور و فاسد شدن محصولات نگهداریشده جلوگیری میکند. بیشتر مشکلات پیشآمده در اکسپنشن ولو سردخانه ناشی از تنظیم نادرست سوپرهیت، آلودگی و وجود رطوبت در سیکل، یا آسیبهای مکانیکی در دیافراگم و سوزن شیر است.
جدول جامع عیبیابی شیر انبساط سردخانه
| علامت ظاهری / کارکردی | علت احتمالی ۱ | علت احتمالی ۲ | روش تشخیص و اقدام اصلاحی |
| فشار ساکشن پایین + سوپرهیت بالا | گیر کردن شیر در حالت بسته (Stuck Closed) | گرفتگی فیلتر درایر یا سوزن شیر | بررسی اختلاف دمای ورودی و خروجی فیلتر درایر و چک کردن سوزن شیر |
| فشار ساکشن بالا + سوپرهیت پایین | گیر کردن شیر در حالت باز (Stuck Open) | شارژ بیش از حد مبرد در سیستم | اندازهگیری سابکول و بررسی میزان باز شدن سوزن شیر |
| یخزدگی روی بدنه شیر انبساط | وجود رطوبت و یخزدگی مجرا | گرفتگی جزئی در صافی ورودی شیر | تعویض فیلتر درایر و استفاده از رطوبتگیر استاندارد |
| یخزدگی لوله ساکشن تا خط کمپرسور | ورود مایع مبرد (Flooding) | تنظیم بودن سوپرهیت روی عدد صفر یا منفی | سفت کردن پیچ تنظیم سوپرهیت (ساعتگرد) و چک کردن موقعیت بالب |
| عدم دستیابی سردخانه به دمای هدف | کوچک بودن ظرفیت شیر نسبت به بار | گرفتگی نسبی در خط مایع | مقایسه ظرفیت برودتی شیر با بار محاسباتی اواپراتور |
| نوسان مداوم دمای سردخانه (Hunting) | عدم تنظیم صحیح سوپرهیت | شل شدن بست بالب حرارتی یا عدم عایقکاری | محکم کردن اتصال بالب حرارتی شیر انبساط و تنظیم مجدد فنر |
| صدای ضربه یا کارکرد ناآرام در لولهها | بازگشت مایع به کمپرسور (Liquid Slugging) | عدم تبخیر مبرد در اواپراتور | خاموشی فوری سیستم جهت جلوگیری از شکستن شاتون و سوپاپ کمپرسور |
بررسی دو حالت اصلی خرابی اکسپنشن ولو
۱. حالت شیر بسته مانده (Stuck Closed / Starved Evaporator)
در این حالت، مبرد کافی به اواپراتور نمیرسد. علائم اصلی:
- افت شدید فشار ساکشن و افزایش سوپرهیت بالا (بیش از15oC).
- تشکیل برفک فقط در نقطه ورودی اواپراتور و گرم ماندن کل سالن سردخانه.
- داغ شدن بیش از حد بدنه کمپرسور به دلیل عدم خنککاری مناسب با گاز ساکشن.
۲. حالت شیر باز مانده (Stuck Open / Flooded Evaporator)
در این حالت، مبرد مایع بدون تبخیر کامل از اواپراتور عبور کرده و وارد خط ساکشن میشود. علائم اصلی:
- سوپرهیت پایین (کمتر از3oC) یا صفر.
- تشکیل قندیل و برفک شدید روی لوله ساکشن تا ورودی کمپرسور.
- ریسک بالای بروز پدیده Liquid Slugging (برگشت مایع) که میتواند ظرف چند ثانیه باعث شکستن سوپاپها و کج شدن شاتون کمپرسور شود. در صورت مشاهده این حالت، بلافاصله سیستم را خاموش کرده و جهت رفع مشکل اقدام کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره عواقب این پدیده، مقاله خرابی کمپرسور سردخانه — علل و راهحل را مطالعه کنید.
روش تمایز خرابی شیر انبساط از کمبود مبرد (انحراف رایج تکنسینها)
یکی از رایجترین خطاهای تشخیص در سرویس سردخانه، اشتباه گرفتن خرابی شیر انبساط ترموستاتیک سردخانه با کمبود گاز مبرد است؛ چرا که هر دو حالت باعث افت فشار ساکشن میشوند:
- در حالت کمبود مبرد: میزان سابکول سردخانه (Subcooling) در خط مایع به شدت افت میکند یا صفر میشود.
- در حالت گرفتگی یا خرابی شیر انبساط: میزان سابکول در خط مایع نرمال یا حتی بالاتر از حد استاندارد است؛ زیرا مبرد پشت شیر انبساط تجمع یافته است.
نتیجه: اندازهگیری همزمان سوپرهیت و سابکول تنها روش قطعی برای تفکیک خرابی شیر انبساط از کمبود شارژ مبرد است.
نگهداری و افزایش طول عمر شیر انبساط
شیر انبساط سردخانه قطعهای ماندگار است و در صورت رعایت اصول مهندسی و نصب صحیح، طول عمر مفید شیرهای ترموستاتیک اروپایی مانند دانفوس بین ۱۰ تا ۱۵ سال خواهد بود. با این حال، بیتوجهی به سرویسهای دورهای سیکل تبرید میتواند عملکرد این قطعه حیاتی را صدمه بزند.
- کنترل رطوبت در سیکل تبرید: اصلیترین دشمن اکسپنشن ولو سردخانه، وجود رطوبت در مبرد است. رطوبت در فشار کم و دمای پایین سوزن شیر منجمد شده و باعث مسدود شدن مجرا یا گیر کردن سوزن میشود. تعویض به موقع فیلتر درایر (Filter Drier) نقش مستقیم در سلامت شیر دارد.
- بازرسی دورهای بالب حرارتی: نشست آلودگی یا شل شدن بست بالب حرارتی شیر انبساط روی لوله ساکشن، انتقال حرارت را مختل کرده و باعث ارسال دستورات اشتباه به دیافراگم میشود. بالب باید همواره محکم، بدون زنگزدگی و دارای عایق حرارتی سالم باشد.
- تمیزکاری صافی ورودی (Filter Screen): اکثر شیرهای انبساط استاندارد در پورت ورودی خود دارای یک فیلتر توری ریز هستند تا از ورود پلیسه، برادههای مس و جرمهای لولهکشی به سوزن جلوگیری کنند. در سرویسهای اساسی، بررسی و شستشوی این صافی الزامی است.
راهنمای خرید شیر انبساط سردخانه و برندهای بازار ایران
برای خرید شیر انبساط سردخانه نباید صرفاً به سایز لوله یا توان اسمی کمپرسور اتکا کرد. پیش از استعلام قیمت و ثبت سفارش، حتماً مشخصات فنی زیر را آماده داشته باشید:
- نوع مبرد مصرفی (R404A، R507، R134a، R22 یا R448A)
- ظرفیت برودتی دقیق اواپراتور (بر حسب کیلووات یا BTU/h)
- دمای تبخیر اواپراتور (زیر صفر یا بالای صفر)
- نوع سیستم (تک اواپراتوره یا چند اواپراتوره با مدار توزیع)
بررسی برندهای معتبر موجود در بازار ایران
| برند سازنده | برند سازنده | سریهای محبوب | ویژگیها و زمینه کاربرد |
| Danfoss (دانفوس) | Danfoss (دانفوس) | TE5, TE12, TE12, ETS | استاندارد طلایی بازار؛ کیفیت ساخت عالی، فراوانی قطعات و سوزنهای تعویضی |
| Alco / Emerson | Alco / Emerson | TX6, TX9, TI | دوام مکانیکی بالا، جایگزین قدرتمند برای سیستمهای صنعتی |
| Carel (کارل) | Carel (کارل) | E2V, E3V (EEV) | پیشتاز در شیرهای انبساط الکترونیکی و سیستمهای هوشمند PLC |
| Sanhua (سانهوآ) | Sanhua (سانهوآ) | RFKH, DPF (EEV) | قیمت اقتصادی، کیفیت مناسب برای سردخانههای کوچک و تجاری |
| Sporlan (اسپورلان) | Sporlan (اسپورلان) | SEI, SER | متخصص شیرهای الکترونیکی و ترموستاتیک با ظرفیت بالا |
هشدار خرید: متأسفانه نمونههای تقلبی و طرح شیر انبساط دانفوس TE5 و TEX12 در بازار فراوان است. هنگام خرید حتماً به کیفیت حکاکی کد قطعه، شماره سریال، هولوگرام اصالت کالا و معتبر بودن فروشنده دقت فرمایید.
خدمات مهندسی و مشاوره برودت کار اطلس
مجموعه برودت کار اطلس در تمامی پروژههای طراحی، محاسبه و ساخت سردخانههای زیر صفر، بالای صفر و تونلهای انجماد، انتخاب شیر انبساط سردخانه را نه بهعنوان یک قطعه مجزا، بلکه بهعنوان بخشی حساس از زنجیره ترمودینامیکی سیکل تبرید ارزیابی میکند. مهندسان ما با آنالیز دقیق بار برودتی، نوع مبرد، دمای تبخیر اواپراتور و افت فشار خطوط، بهینهترین مدل از برندهای معتبر جهانی را برای پروژه شما انتخاب و تامین مینمایند.
جهت دریافت مشاوره تخصصی رایگان، استعلام قیمت و تامین قطعات اصلی با کارشناسان ما در تماس باشید:
📞 شماره تماس مشاوره و فروش: ۰۲۱۸۸۳۰۳۶۰۰
شیر انبساط ترموستاتیک (TXV) سازوکاری کاملاً مکانیکی دارد و بر اساس فشار بالب حرارتی و فنر داخلی کار میکند؛ بنابراین بینیاز از جریان برق و کنترلر است. در مقابل، شیر انبساط الکترونیکی (EEV) با استپ موتور کار کرده و اطلاعات را از سنسورهای فشار و دما دریافت میکند. EEV دقت فوقالعاده بالاتری (حدود سوپرهیت) داشته و باعث کاهش مصرف انرژی میشود، اما هزینه خرید و پیادهسازی آن بیشتر است.
یخزدگی روی بدنه یا سوزن شیر انبساط عمدتاً به دو دلیل رخ میدهد: اول، وجود رطوبت در سیکل تبرید که در مجرای تنگ شیر و دمای پایین منجمد شده و مسیر را مسدود میکند؛ دوم، گرفتگی جزئی در فیلتر درایر یا صافی ورودی شیر که باعث افت فشار ناگهانی و کاهش شدید دما پیش از ورود به اواپراتور میشود.
در اکثر مدلهای ترموستاتیک (TXV) مانند سری دانفوس TE5 یا TE12، در صورت سوزنزدگی، از بین رفتن گاز بالب حرارتی یا نشت از دیافراگم، تعویض کامل شیر یا تعویض سوزن (Orifice) مقرونبهصرفهتر و ایمنتر است. در برخی مدلهای شیر انبساط الکترونیکی (EEV) امکان تعویض جداگانه استپ موتور یا سوزن وجود دارد.
با اندازهگیری همزمان سوپرهیت و سابکول. اگر شیر در حالت بسته گیر کرده باشد (Stuck Closed)، فشار ساکشن بسیار پایین و سوپرهیت بالای خواهد بود. اگر شیر در حالت باز گیر کرده باشد (Stuck Open)، سوپرهیت به نزدیک صفر رسیده و لوله ساکشن تا ورودی کمپرسور دچار یخزدگی شدید میشود.
خیر. هر شیر انبساط ترموستاتیک دقیقاً برای یک یا چند مبرد با خصوصیات فشار-دمای همسان (مانند R404A و R507) شارژ و کالیبره شده است. استفاده از شیر R22 برای مبرد R404A باعث خطای شدید در کنترل سوپرهیت و کارکرد نادرست اواپراتور میشود.
مطالب مرتبط
شیر انبساط سردخانه
سردخانه چیست؟ در تعریف سردخانه چیست باید گفت سردخانه یا Cold Room یک اتاق ایزوله یا عایق می باشد که
کمپرسور بیتزر (Bitzer) شرکت بیتزر آلمان تولید کننده برجسته و متخصص در کمپرسورهای تبرید و تهویه مطبوع است که به
کمپرسور دانفوس کمپرسور دانفوس (Danfoss) در واقع توسط شرکت منیروپ که در سال ۱۹۷۱ فعالیت خود را در زمینه ساخت
کمپرسور کوپلند کمپرسور کوپلند، یک برند پیشرو متعلق به شرکت Emerson Climate Technologies می باشد که به دلیل نوآوری، کارایی
لوازم یدکی کمپرسور برودتی هر دستگاهی یک عمر مفید دارد و اجزاء سیستم های تبرید نیز از این قاعده مستثنی




